Hòm Bia Giao Ước: Điểm Hẹn Thần Linh Trong Kinh Thánh

I. Căn Tính Thánh Tích Và Quy Chuẩn Chế Tác Nơi Sa Mạc Sinai

Giữa cảnh hoang vu tĩnh mịch của rặng núi Sinai vào khoảng cuối thời Đồ Đồng Muộn, lịch sử mạc khải đã ghi dấu một cuộc thần hiển định hình toàn bộ đời sống phụng tự của dân tộc Israel. Theo trình thuật sách Xuất Hành, Thiên Chúa không chỉ ban bố Mười Điều Răn như bộ luật nền tảng của Giao Ước, mà còn truyền trao cho ông Môsê bản thiết kế chi tiết về một cung thánh di động: Lều Hội Ngộ (Mishkan) và tâm điểm bất khả xâm phạm của nó là Hòm Bia Giao Ước (’Arōn Ha-Bərīt)¹.

Việc chế tác thánh tích được giao phó cho người thợ tài hoa Bơxalêên thuộc chi tộc Giuđa – người được Thần Khí Thiên Chúa đổ đầy sự khôn ngoan và tài nghệ thủ công (Xh 31:1–5). Hòm Bia có kích thước chuẩn mực là 2,5 cubits chiều dài, 1,5 cubits chiều rộng và 1,5 cubits chiều cao (tương đương khoảng 115 cm × 68 cm × 68 cm). Vật liệu chính yếu là gỗ keo (shittim) – một loại cây gai sa mạc có thớ gỗ đặc chắc phi thường, không bị mối mọt xâm hại giữa khí hậu khắc nghiệt của bán đảo Sinai. Chiếc rương gỗ sau đó được bọc kín bằng những dát vàng ròng nguyên chất cả mặt trong lẫn mặt ngoài, viền quanh bằng một đường gờ chạm nổi hình vương miện hoàng gia lộng lẫy².

Bốn góc chân của Hòm Bia được gắn bốn vòng xỏ bằng vàng để luồn hai đòn khiêng cũng làm bằng gỗ keo bọc vàng. Theo luật truyền nghiêm ngặt, hai đòn khiêng này tuyệt đối không bao giờ được rút ra khỏi vòng (Xh 25:15). Chi tiết này phản ánh một ý niệm thần học sâu xa: Hòm Bia là thánh tích của một đoàn dân đang lữ hành; Thiên Chúa không bị giam hãm cố định nơi bất kỳ đền đài kiên cố nào của trần gian, nhưng Ngài luôn sẵn sàng lên đường, đồng hành cùng dân Người qua từng chặng đường sa mạc đầy thử thách.

Đặt lên trên Hòm Bia là Ngai Xá Tội (כַּפֹּרֶת, Kapporeth) – một khối vàng ròng nguyên khối không chắp vá. Từ hai đầu của Ngai Xá Tội, nghệ nhân đã gò nên hai tượng Kêrubim (כְּרֻבִים, Keruvim) bằng vàng đối diện nhau, với đôi cánh xòe rộng vươn cao phủ rợp không gian thánh thiêng ở chính giữa. Bên trong Hòm Bia, ông Môsê đặt hai Bia Đá Giao Ước ghi khắc Mười Lời (Đnl 10:1–5). Truyền thống phụng tự sau này, được ghi lại trong sách Xuất Hành 16:33–34, Dân Số 17:25 và Thư gửi tín hữu Híp-ri 9:4, còn ghi nhận Hòm Bia gìn giữ một bình vàng đựng Manna hoang địa và cây gậy trổ hoa của Thượng tế Aaron – ba chứng tích vĩnh cửu về Lề Luật, Sự Nuôi Dưỡng và Phẩm Trật Tư Tế thánh thiện của Đức Chúa³.

II. Hành Trình Linh Thánh Và Khúc Khải Hoàn Bước Vào Đất Hứa

Trong suốt bốn mươi năm trường lưu lạc nơi hoang địa, Hòm Bia Giao Ước luôn giữ vị trí tiên phong dẫn lối cho toàn thể cộng đồng mười hai chi tộc. Mỗi khi Hòm Bia nhổ trại lên đường, ông Môsê cất lời nguyện cầu uy linh: “Lạy Đức Chúa, xin đứng dậy, để quân thù của Ngài phải tan tác, và những kẻ ghét Ngài phải tháo chạy trước nhan Ngài!”; và mỗi khi Hòm Bia dừng lại, ông lại khẩn nguyện: “Lạy Đức Chúa, xin trở về với muôn vàn chi tộc Israel!” (Ds 10:35–36 - NTT)⁴.

Vai trò linh thánh của Hòm Bia đạt đến đỉnh cao kịch tính khi thế hệ thứ hai của dân Israel chuẩn bị bước qua biên giới để tiến vào Đất Hứa dưới sự dẫn dắt của thủ lãnh Giôsuê (Joshua / tiếng Híp-ri: יְהוֹשֻׁעַ). Vào mùa gặt lúa, khi dòng nước sông Gio-đan dâng cao tràn ngập hai bờ phù sa, đoàn người đứng trước một trở ngại thiên nhiên bất khả vượt qua. Nhưng theo huấn lệnh của Thiên Chúa, các tư tế thuộc chi tộc Lêvi khiêng Hòm Bia bước đi trước dân chúng. Giây phút gót chân của các tư tế chạm vào mép nước sông Gio-đan, dòng nước chảy xiết từ thượng nguồn lập tức dừng lại và dồn ứ thành một bức tường vững chắc tại thành Adam xa xôi, trong khi hạ lưu cạn khô đổ về Biển Chết (Gs 3:14–17)⁵. Toàn thể đoàn dân đã băng qua lòng sông khô cạn dưới sự bảo hộ của Hòm Bia đang đứng vững vàng giữa lòng sông. Biến cố rực rỡ này đã nối kết trực tiếp thẩm quyền của Giôsuê với phép lạ rẽ Biển Đỏ thời Môsê, ấn chứng cho toàn thể các dân tộc Canaan rằng Đức Chúa Hằng Sống đang ngự giữa dân Người.

Ngay sau khi vượt sông Gio-đan, Hòm Bia tiếp tục là trung tâm của cuộc công thành kỳ lạ bậc nhất lịch sử cổ đại tại Giê-ri-khô (Jericho / tiếng Híp-ri: יְרִיחוֹ). Thay vì sử dụng máy bắn đá, thang công thành hay vũ lực quy ước, đoàn binh sĩ Israel cùng bảy tư tế thổi tù và sừng cừu (shofar) đi rước Hòm Bia vòng quanh các bức tường kiên cố của thành phố suốt sáu ngày liên tiếp, mỗi ngày một lần. Đến ngày thứ bảy, họ đi vòng quanh thành bảy lần. Giữa tiếng tù và ngân vang xé toang bầu khí và tiếng thét xung trận của toàn thể dân Chúa, tường thành Giê-ri-khô đã tự động sụp đổ tan tành từ chân móng (Gs 6:1–20). Chiến thắng ấy tuyên xưng một chân lý thần học căn cốt: ơn giải thoát và đất nghiệp không đến từ gươm giáo phàm trần của con người, nhưng là quà tặng thuần túy đến từ quyền năng và sự trung tín của Giao Ước.

III. Thử Thách Silô Khủng Hoảng Lưu Lạc Và Lời Hiệu Triệu Vua Đavít

Sau khi các chi tộc định cư trên mảnh đất Canaan, Hòm Bia Giao Ước được an vị bên trong Lều Tạm tại Silô (Shiloh / tiếng Híp-ri: שִׁלֹה) thuộc lãnh thổ chi tộc Épraim (Gs 18:1). Suốt hơn ba thế kỷ của thời kỳ các Thẩm Phán, Silô trở thành trung tâm quy tụ phụng tự và hành hương hàng năm của toàn thể liên minh mười hai chi tộc. Chính tại nơi đây, người mẹ thánh thiện Khanna đã cầu nguyện trong nước mắt để xin một người con, và cậu bé Samuel đã lắng nghe tiếng gọi thần linh vang lên trong đêm thanh vắng ngay cạnh Hòm Bia Thiên Chúa (1 Sm 3:3)⁶.

Tuy nhiên, sự suy đồi luân lý và tha hóa phụng tự của tầng lớp tư tế – tiêu biểu là Khópcơni và Pinkhát, hai người con trai của thầy tư tế tối cao Êli – đã dẫn dân tộc vào một trong những thảm kịch đen tối nhất. Trong cuộc giao tranh khốc liệt với quân Philitinh tại Épvên-Êde (Eben-ezer / tiếng Híp-ri: אֶבֶן הָעֵזֶר), quân Israel đại bại ở đợt giao chiến đầu tiên. Thay vì sám hối tội lỗi và tìm kiếm thánh ý Thiên Chúa, các kỳ mục Israel đã nảy sinh tư tưởng sai lầm khi quyết định: “Chúng ta hãy đi lấy Hòm Bia Giao Ước của Đức Chúa từ Silô về đây, để Hòm Bia tiến vào giữa chúng ta và cứu chúng ta khỏi tay quân thù!” (1 Sm 4:3). Họ đã hạ thấp Thiên Chúa Siêu Việt thành một thứ công cụ chiến tranh, một chiếc bùa hộ mệnh có thể cưỡng bách ơn phù trợ thiên giới.

Hậu quả thật khôn lường: ba vạn bộ binh Israel ngã gục trên bãi chiến trường, Khópcơni và Pinkhát bị chém chết tại chỗ, và nỗi kinh hoàng tột cùng xảy đến khi Hòm Bia Giao Ước bị quân Philitinh cướp đoạt. Khi hay tin dữ, thầy tư tế già Êli ngã ngửa khỏi ghế gãy cổ chết, trong khi người con dâu đang chuyển dạ đã thốt lên lời trăn trối ai oán đặt tên cho đứa trẻ sơ sinh là Ikhavốt: “Vinh quang đã rời khỏi Israel, vì Hòm Bia Thiên Chúa đã bị đoạt lấy!” (1 Sm 4:21–22 - NTT)⁷.

Dẫu vậy, việc quân Philitinh chiếm đoạt Hòm Bia không hề đồng nghĩa với việc Đức Chúa bị đánh bại. Trái lại, cuộc lưu lạc bảy tháng nơi đất Philitinh đã trở thành một cuộc hiển thị uy quyền độc tôn đầy kinh ngạc. Khi quân thù đặt Hòm Bia vào đền thờ tà thần Dagon tại đô thị Átsđốt (Ashdod), sáng hôm sau họ kinh hãi thấy pho tượng Dagon sụp đổ úp mặt xuống đất trước Hòm Bia Đức Chúa. Sang ngày kế tiếp, tượng Dagon lại sụp đổ lần nữa, đầu và hai bàn tay bị chặt đứt lìa nằm trên ngưỡng cửa (1 Sm 5:1–5). Đồng thời, dịch hạch và ung nhọt kinh hoàng tàn phá cư dân Átsđốt, Gát và Écrôn, buộc các lãnh chúa Philitinh phải hoảng sợ trả lại Hòm Bia trên một cỗ xe mới do hai con bò tơ chưa từng mang ách kéo về lãnh thổ Israel tại Bết-Sêmes (Beth-shemesh). Sau biến cố này, Hòm Bia được chuyển về gìn giữ yên bình tại tư gia ông Avinađáp trên ngọn đồi Kiriat-Giaarim (Kiriath-jearim) suốt nhiều thập niên⁸.

Khi Vua Đavít thống nhất toàn vương quốc và chinh phục được pháo đài Sion của người Giơvút, hành động chính trị - tôn giáo vĩ đại đầu tiên của ông chính là rước Hòm Bia Giao Ước về kinh đô mới Giêrusalem. Sau biến cố thanh luyện đầy nghiêm khắc nơi sân đập lúa Nakhon khi ông Uzzah tự tiện đưa tay chạm vào Hòm Bia (2 Sm 6:6–7), Đavít đã nhận thức sâu sắc tính cách thánh thiện khôn lường của Chúa. Sau ba tháng Hòm Bia lưu lại chúc phúc dồi dào cho gia đình ông Ôvết-Êđôm, Đavít đã tổ chức cuộc đại lễ rước Hòm Bia lên núi Sion với sự cẩn trọng phụng vụ tột bậc. Vị vua chiến thắng vĩ đại cởi bỏ hoàng bào lộng lẫy, chỉ khoác một chiếc áo êphốt bằng vải gai thanh bạch của người tư tế, vừa nhảy múa hết mình vừa thổi kèn tù và ca hát trước nhan Đức Chúa giữa tiếng hò reo vang dội của muôn vạn thần dân (2 Sm 6:12–19). Với biến cố rực rỡ này, Giêrusalem không chỉ đơn thuần là thủ đô hành chính của vương triều, mà chính thức trở thành Thành Thánh – trung tâm đức tin và trái tim phụng tự vĩnh cửu của muôn thế hệ.

IV. Đỉnh Cao An Vị Tại Nơi Cực Thánh Đền Thờ Salômôn

Ước nguyện xây cất một ngôi nhà nguy nga bằng gỗ bá hương cho Hòm Bia ngự trị của Vua Đavít đã được Thiên Chúa chuyển giao cho người con trai kế vị khôn ngoan của ông là Vua Salômôn (1 V 5:17–19). Vào khoảng năm 966 TCN, Salômôn khởi công xây dựng Đệ Nhất Đền Thờ (First Temple) trên đỉnh núi Moriah lộng lẫy – nơi xưa kia Tổ phụ Ápraham từng vâng phục hiến tế con trai Isaác.

Sau bảy năm thi công miệt mài với sự trợ lực của những thợ đá xứ Tia và gỗ bá hương Libăng, Đền Thờ hoàn tất. Trong dịp Đại Lễ Cung Hiến vào tháng Êtanim (tháng Bảy âm lịch, trùng dịp Lễ Lều), toàn thể kỳ mục và thủ lãnh các chi tộc Israel quy tụ về Giêrusalem trong bầu khí linh thiêng chưa từng có. Các tư tế Lêvi trân trọng khiêng Hòm Bia Giao Ước từ Thành Đavít tiến vào gian phòng trong cùng và thánh thiêng nhất của Đền Thờ: Nơi Cực Thánh (דְּבִיר, Debir / Holy of Holies)⁹.

Tại Nơi Cực Thánh, Hòm Bia được đặt bên dưới đôi cánh của hai tượng Kêrubim khổng lồ tạc bằng gỗ ô-liu nguyên khối bọc vàng ròng rực rỡ. Mỗi tượng Kêrubim cao mười cubits (khoảng 4,5 mét) và có sải cánh dài mười cubits; một cánh của mỗi Kêrubim chạm vào vách tường thánh điện, trong khi hai cánh kia vươn ra chạm vào nhau ở giữa phòng, tạo thành một vòm bảo hộ uy nghi che trùm Hòm Bia và các đòn khiêng (1 V 6:23–28).

Thời khắc các tư tế rút lui khỏi Nơi Cực Thánh sau khi đã an vị Hòm Bia, một hiện tượng siêu nhiên chấn động đã xảy ra: Đám Mây Vinh Quang (שְׁכִינָה, Shekinah) của Đức Chúa ngự xuống tràn ngập toàn bộ ngôi Đền Thờ đến mức các tư tế không thể đứng cử hành phụng vụ được nữa vì ánh vinh quang chói lọi khôn xiết (1 V 8:10–11). Đây chính là đỉnh cao hoàng kim của lịch sử tôn giáo Israel: Hòm Bia đã hoàn tất hành trình lữ hành hoang địa để an vị nơi thánh địa trung ương, biến Đền Thờ Giêrusalem thành điểm tiếp giáp duy nhất giữa trời và đất.

V. Dấu Vết Khảo Cổ Cận Đông Cổ Đại Và Nan Đề Biến Mất Lịch Sử

Trong phương pháp nghiên cứu Thần học Kinh Thánh đương đại, việc đối chiếu bản văn Thánh Kinh với bối cảnh vật chất của Cận Đông Cổ Đại (Ancient Near East - ANE) đóng vai trò quyết định nhằm giải mã tính xác thực lịch sử và nét độc đáo vô song của đức tin Israel¹⁰.

Về mặt hình thức thủ công, các nhà khảo cổ học phát hiện sự tương đồng kiến trúc đáng kinh ngạc giữa Hòm Bia Giao Ước và các rương thánh của Ai Cập thời kỳ Vương Quốc Mới (thế kỷ XIV–XIII TCN). Nổi bật nhất là phát hiện chấn động tại lăng mộ Pharaô Tutankhamun (KV62) được khai quật bởi Howard Carter năm 1922: một chiếc rương gỗ bọc vàng thần Anubis (Bảo tàng Cairo, ký hiệu JE 61444) được chế tác bằng gỗ bọc vàng lá, gắn trên một giá khiêng có hai đòn dài luồn qua các vòng xỏ cố định giống hệt quy chuẩn mô tả trong Xuất Hành 25¹¹. Tương tự, các bức phù điêu tại Đền Medinet Habu và Luxor mô tả những "thuyền thánh" (sacred barques) mang theo rương ngự linh được các tư tế khiêng trên vai trong các cuộc rước thần linh.

Bên cạnh đó, biểu tượng đôi Kêrubim xòe cánh đỡ bệ ngồi cũng được chứng thực qua bức phù điêu trứ danh trên quan tài Vua Ahiram xứ Byblos (thế kỷ X TCN, hiện lưu giữ tại Bảo tàng Quốc gia Beirut), khắc họa vị vua ngự trên một chiếc ngai được nâng đỡ bởi đôi nhân sư có cánh (Kêrubim Semitic cổ)¹².

Thế nhưng, chính giữa những nét tương đồng kỹ thuật ấy, khảo cổ học lại làm bừng sáng bước nhảy vọt thần học mang tính cách mạng của Israel: Chủ nghĩa phi ngẫu tượng tuyệt đối (Aniconism). Nếu như mọi rương thánh của Ai Cập, Lưỡng Hà hay Canaan đều chứa đựng một pho tượng tà thần bằng vàng, bạc hoặc đá quý được xem là nơi "thần nhập", thì Hòm Bia Giao Ước của Israel lại sở hữu một Ngai Xá Tội hoàn toàn rỗng không. Đôi Kêrubim không che phủ một pho tượng nào; khoảng không gian trống rỗng giữa đôi cánh chính là nơi Đức Chúa ngự trị trong sự vô hình siêu việt. Thiên Chúa của Kinh Thánh là Đấng Tạo Hóa hằng sống, Đấng không một bàn tay phàm nhân nào có thể tạc khắc, và Ngài chỉ mạc khải chính mình qua Lời Giao Ước và hành động giải thoát trong dòng lịch sử!

Sự biến mất của Hòm Bia Giao Ước sau đó đã trở thành một trong những bí ẩn lớn nhất của nhân loại. Vào năm 587/586 TCN, đại quân của Hoàng đế Nabucođônôxo (Nebuchadnezzar II) san bằng Giêrusalem, thiêu rụi Đền Thờ Salômôn và lưu đày dân chúng sang Babylon. Điều đáng kinh ngạc là trong danh mục kiểm kê chiến lợi phẩm cực kỳ chi tiết của quân Babylon được ghi lại trong sách 2 Các Vua 25:13–17 và Giêrêmia 52:17–23 – từ những cột đồng khổng lồ, bồn nước bằng đồng cho đến từng chiếc kéo cắt bấc đèn – Hòm Bia Giao Ước tuyệt nhiên không hề được nhắc tên.

Nhiều giả thuyết khảo cổ và truyền thuyết lịch sử đã xuất hiện qua hàng ngàn năm:

• Truyền thống Sách Macabê quyển thứ hai (2 Mcb 2:4–8): Ghi lại rằng ngay trước cuộc xâm lăng của Babylon, Ngôn sứ Giêrêmia (Jeremiah / tiếng Híp-ri: יִרְמְיָהוּ) do được ơn thần khải đã đem Hòm Bia, Lều Thánh và Bàn Thờ Dâng Hương lên núi Nêvô (nơi Môsê từ trần), giấu kín trong một hang đá sâu và niêm phong cửa hang. Ngôn sứ tuyên bố địa điểm này sẽ bị che giấu cho đến thời cánh chung khi Thiên Chúa tập hợp đoàn dân tản mác và bày tỏ lòng xót thương dồi dào¹³.
• Truyền thống Giáo hội Chính thống Tewahedo Ethiopia (Sách Kebra Nagast): Tin rằng Menelik I – người con tương truyền của Vua Salômôn và Nữ hoàng Saba – đã mang Hòm Bia thật về vương quốc Aksum (Ethiopia ngày nay), và thánh tích hiện được canh giữ nghiêm ngặt ngày đêm bởi một tu sĩ trọn đời tại Nhà thờ Đức Mẹ Sion ở Axum.
• Quan điểm khảo cổ học phê bình: Đa số các học giả (như Roland de Vaux, Kenneth Kitchen) cho rằng nhiều khả năng Hòm Bia đã bị quân Babylon phá hủy để nấu chảy lấy lớp vàng ròng quý giá, hoặc đã bị tàn phá trong biển lửa thiêu rụi Đền Thờ năm 587 TCN.

VI. Sự Thành Toàn Quy Kitô Và Mầu Nhiệm Hòm Bia Giao Ước Mới

Dưới nhãn quan Thần học Kinh Thánh Công giáo và Lịch sử Cứu độ (Heilsgeschichte), sự biến mất thể lý của Hòm Bia Giao Ước bằng gỗ và vàng không phải là một sự mất mát bi thương ngẫu nhiên, mà là một bước ngoặt sư phạm thần linh (Divine Pedagogy) chuẩn bị cho sự mạc khải viên mãn trong Tân Ước.

Chính Ngôn sứ Giêrêmia, giữa những ngày tháng đau thương trước bờ vực sụp đổ của vương quốc Giuđa, đã thấu thị chân lý cứu độ sâu xa này khi cất lời sấm ngôn:

Lời sấm ấy đã đạt đến tột đỉnh thành toàn nơi Thân Thể Chúa Giêsu Kitô. Trong Thư gửi tín hữu Rôma, Thánh Tông đồ Phaolô đã dùng chính xác thuật ngữ Hy Lạp Hilasterion (chuyển dịch từ Kapporeth – Ngai Xá Tội trong bản Bảy Mươi Septuaginta) để công bố căn tính của Đức Kitô: “Thiên Chúa đã đặt Người làm của lễ đền tội (Hilasterion - Ngai Xá Tội) nhờ đức tin vào Máu của Người” (Rm 3:25)¹⁴. Trên Thập Giá tại đồi Canvê, khi Đức Kitô trút hơi thở cuối cùng, bức màn ngăn cách Nơi Cực Thánh trong Đền Thờ đã xé đôi từ trên xuống dưới (Mt 27:51). Máu Thánh vẹn tuyền của Chiên Thiên Chúa đã tưới gội trên Ngai Xá Tội vĩnh cửu, bãi bỏ hoàn toàn các hy tế bò dê tạm bợ của Cựu Ước, mở toang lối đi vào sự hiện diện chí thánh của Thiên Chúa cho toàn thể nhân loại.

Song song với chiều kích Quy-Kitô, truyền thống Giáo phụ học và thần học Công giáo từ những thế kỷ đầu tiên – qua ngòi bút của các Giáo phụ trứ danh như Thánh Êphrem, Thánh Ambrôsiô, Thánh Gioan Đamasxênô và Thánh Augustinô – đã nhận ra một tiền hình học tuyệt mỹ: Đức Trinh Nữ Maria chính là Hòm Bia Giao Ước Mới (Foederis Arca)¹⁵.

Sự đối chiếu song song đầy kỳ diệu giữa trình thuật Vua Đavít rước Hòm Bia trong sách 2 Samuel 6 và trình thuật Mẹ Maria Thăm Viếng Bà Êlisabét trong Tin Mừng Luca chương 1 minh chứng trọn vẹn chân lý này:

• Đavít trỗi dậy lên đường tiến về vùng núi Giuđa để rước Hòm Bia (2 Sm 6:2) $\leftrightarrow$ Maria vội vã lên đường tiến về miền sơn cước xứ Giuđa (Lc 1:39).
• Đavít kinh sợ thốt lên: “Làm sao Hòm Bia của Đức Chúa có thể đến với tôi được?” (2 Sm 6:9) $\leftrightarrow$ Bà Êlisabét tràn đầy Thánh Thần thốt lên: “Bởi đâu tôi được Mẹ Chúa tôi đến với tôi thế này?” (Lc 1:43).
• Đavít mặc áo vải gai nhảy múa hoan ca trước Hòm Bia (2 Sm 6:14) $\leftrightarrow$ Hài nhi Gioan Tẩy Giả nhảy mừng trong dạ mẹ khi nghe tiếng Mẹ Maria chào (Lc 1:44).
• Hòm Bia lưu lại ba tháng tại nhà ông Ôvết-Êđôm và tuôn đổ phúc lành (2 Sm 6:11) $\leftrightarrow$ Mẹ Maria ở lại ba tháng trong nhà ông Dacaria và bà Êlisabét (Lc 1:56).

Và tuyệt đỉnh của sự mạc khải tiền hình học ấy đã bừng sáng trong thị kiến cánh chung của Thánh Tông đồ Gioan trong sách Khải Huyền: “Đền Thờ của Thiên Chúa ở trên trời mở ra, và Hòm Bia Giao Ước của Người xuất hiện trong Đền Thờ” (Kh 11:19) – và ngay câu tiếp theo, hình ảnh hiện ra trước mắt vị ngôn sứ không phải là một chiếc rương gỗ vô tri, mà là “Một Người Phụ Nữ mình khoác mặt trời, chân đạp mặt trăng, và đầu đội triều thiên mười hai ngôi sao” (Kh 12:1). Mẹ Maria chính là Hòm Bia sống động, cung điện thánh thiêng khôn ví đã cưu mang trong cung lòng khiết trinh chính Ngôi Lời Thiên Chúa Nhập Thể làm người cứu độ trần gian.